Αυτός ήταν ο στόχος μας όταν τον προηγούμενο μήνα εγκαταστήσαμε το PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE στην παιδική κατασκήνωση Τσαφ Τσουφ, φέρνοντας ένα ολοκληρωμένο σύστημα επαναχρησιμοποίησης σε μια κοινότητα χιλιάδων παιδιών.

Για εμάς στην Alchemia Nova Greece, αυτή η εφαρμογή έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς είναι η πρώτη φορά που το σύστημα PLUG AND PLAY 2 ZERO WASTE εφαρμόζεται εκτός της κοινοπραξίας του REMEDIES σε μια τόσο μεγάλη κοινότητα ανθρώπων, και μάλιστα με κύριους χρήστες τα παιδιά.

Η εφαρμογή αυτή μας δίνει τη δυνατότητα να αξιολογήσουμε την κοινωνική αποδοχή και την καταλληλότητα της λύσης για τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης κοινότητας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η προσέγγιση είναι κοινωνικά συμπεριληπτική, προσβάσιμη και εύκολα υιοθετήσιμη από διαφορετικές ομάδες χρηστών.

Από τις 8 Ιουλίου που πραγματοποιήσαμε τη λειτουργία του PLUG AND PLAY 2 ZERO WASTE έως τις 12 Σεπτεμβρίου, χιλιάδες παιδιά χρησιμοποιούν καθημερινά τα βιοβασιζόμενα επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια REMEDIES, μαθαίνοντας μέσα από την πράξη πώς ένα ποτήρι μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολλές φορές πριν να γίνει απόρριμμα

Μια κατασκήνωση που επενδύει ήδη στην επαναχρησιμοποίηση

Η κατασκήνωση Τσαφ Τσουφ βρίσκεται στην περιοχή Ορφάνι, σε μια παραθαλάσσια περιοχή 53 στρεμμάτων κοντά στην Καβάλα. Πρόκειται για μια καλοκαιρινή παιδική κατασκήνωση με 30 χρόνια παρουσίας και ισχυρή δέσμευση στην κοινωνική ένταξη και την προσβασιμότητα.

Κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου φιλοξενεί περίπου 4.000 παιδιά, μεταξύ των οποίων περίπου 150 παιδιά με αναπηρία, καθώς και 300 ενήλικες με αναπηρία και περίπου 200 μέλη προσωπικού.

Η συνεργασία μας δεν ξεκίνησε από το μηδέν. Η κατασκήνωση εφαρμόζει εδώ και χρόνια πρακτικές που περιορίζουν την κατανάλωση προϊόντων σε ποτήρια μίας χρήσης. Τα παιδιά και το προσωπικό ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν ατομικά δοχεία νερού, ενώ στην τραπεζαρία χρησιμοποιούνται ποτήρια πολλαπλών χρήσεων. Στην καφετέρια, μάλιστα, η χρήση επαναχρησιμοποιούμενων δοχείων ενθαρρύνεται μέσα από κίνητρα, όπως δωρεάν πρωινός καφές και έκπτωση στις επόμενες αγορές.

Η εφαρμογή του PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE αποτέλεσε το επόμενο βήμα αυτής της προσπάθειας.

Η εφαρμογή του PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE σε αριθμούς: λιγότερα απορρίμματα, μεγαλύτερος αντίκτυπος

Για την εφαρμογή του PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE χρησιμοποιούνται περίπου 2.000 βιοβασιζόμενα ποτήρια REMEDIES με δυνατότητα να καλύψουν έως και 200.000 σερβιρίσματα.

Από τις 8 Ιουλίου που ενσωματώθηκαν για πρώτη φορά στη λειτουργία της κατασκήνωσης, χρησιμοποιούνται καθημερινά για την παροχή νερού βρύσης, αντικαθιστώντας χιλιάδες πιθανές χρήσεις αναλώσιμων προϊόντων.

Για να λειτουργήσει ένα σύστημα επαναχρησιμοποίησης σε μια κοινότητα χιλιάδων ανθρώπων, χρειάζεται κάτι περισσότερο από επαναχρησιμοποιούμενα προϊόντα. Χρειάζεται μια οργανωμένη διαδικασία συλλογής, πλύσης και επαναδιάθεσης.

Γι‘ αυτό εγκαταστήσαμε την ειδική φορητή υποδομή του PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE με τρία πλυντήρια και το σύστημα vertECO®, για να εξασφαλίσουμε την καθημερινή παροχή καθαρών ποτηριών απευθείας στις εγκαταστάσεις της κατασκήνωσης.

Η υποδομή επέτρεψε τη διαχείριση των ποτηριών και την παροχή καθαρών ποτηριών δύο φορές την ημέρα, υποστηρίζοντας την απρόσκοπτη λειτουργία της κατασκήνωσης. Δύο μέλη του προσωπικού της τραπεζαρίας ανέλαβαν τη λειτουργία του συστήματος, το οποίο ενσωματώθηκε στην καθημερινή ρουτίνα χωρίς να απαιτηθούν αλλαγές στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις.

Περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη

• Μέσα σε μόλις 67 ημέρες, η εφαρμογή του συστήματος συνέβαλε στη μείωση περίπου 800 κιλών πλαστικών απορριμμάτων. Φανταστείτε τον αντίκτυπο μιας τέτοιας εφαρμογής σε ετήσια βάση!
• Παράλληλα, η κατασκήνωση μείωσε τα λειτουργικά της έξοδα κατά περίπου 5.000 ευρώ, περιορίζοντας την ανάγκη για αναλώσιμα προϊόντα.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η επαναχρησιμοποίηση μπορεί να δημιουργήσει ταυτόχρονα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Αντί να αγοράζουμε, να χρησιμοποιούμε και να πετάμε συνεχώς νέα προϊόντα, μπορούμε να δημιουργήσουμε συστήματα που κρατούν τους πόρους σε χρήση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Τα παιδιά γίνονται μέρος της αλλαγής

Η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά αυτής της εφαρμογής είναι οι ίδιοι οι χρήστες του συστήματος. Για πρώτη φορά, το PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE απευθύνεται σε μια τόσο μεγάλη κοινότητα παιδιών και νέων ανθρώπων.

Μέσα από μια απλή καθημερινή συνήθεια —να παίρνουν ένα ποτήρι, να το χρησιμοποιούν, να το επιστρέφουν και να το βλέπουν να χρησιμοποιείται ξανά— τα παιδιά έρχονται σε επαφή με την έννοια της επαναχρησιμοποίησης χωρίς να χρειάζεται να τους εξηγηθεί μέσα από ένα μάθημα ή μια θεωρητική παρουσίαση. Έτσι, η κυκλική οικονομία γίνεται μέρος της καθημερινότητάς τους.

Και αυτή η εμπειρία μπορεί να συνεχιστεί και μετά το τέλος της κατασκηνωτικής περιόδου.

Γιατί, όταν η νέα γενιά εξοικειώνεται με την επαναχρησιμοποίηση μέσα από την πράξη, η αλλαγή δεν μένει στο παιδί. Τα παιδιά μεταφέρουν νέες συνήθειες στις οικογένειές τους, στα σχολεία τους και στις κοινότητές τους, λειτουργώντας ως μικροί πολλαπλασιαστές της κουλτούρας της επαναχρησιμοποίησης.

Με τη ματιά των παιδιών

Οι πρώτες εντυπώσεις από το προσωπικό της κατασκήνωσης είναι ιδιαίτερα θετικές. Οι ομαδάρχες και οι εργαζόμενοι στην τραπεζαρία μάς είπαν:

“Τα παιδιά πίνουν περισσότερο νερό.”

“Σταμάτησαν να φέρουν τα θερμός τους στην τραπεζαρία.”

“Επιτέλους, στεγνά ποτήρια!”

Αυτές οι απλές παρατηρήσεις δείχνουν πώς μια νέα λύση μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή εμπειρία των χρηστών. Η επαναχρησιμοποίηση δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Για να γίνει μέρος της καθημερινότητας, πρέπει να είναι πρακτική, εύκολη και να λειτουργεί μέσα στις πραγματικές συνθήκες ζωής.

Μια νέα συνεργασία, με πραγματικό αντίκτυπο

Η συνεργασία μας με την κατασκήνωση Τσαφ Τσουφ είναι η πρώτη εφαρμογή του PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE σε ένα πραγματικό περιβάλλον, ανταποκρινόμενη στις ανάγκες μιας μεγάλης κοινότητας.

Η εφαρμογή στην Τσαφ Τσουφ μάς δίνει την ευκαιρία να δούμε στην πράξη πώς ένα σύστημα επαναχρησιμοποίησης μπορεί να λειτουργήσει σε μεγάλη κλίμακα και να δημιουργήσει μετρήσιμο περιβαλλοντικό και οικονομικό αντίκτυπο.

Αλλά ίσως το σημαντικότερο αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας να βρίσκεται στις καθημερινές συνήθειες που δημιουργούνται. Σε χιλιάδες παιδιά που έρχονται σε επαφή με μια διαφορετική λογική:

Δεν χρησιμοποιούμε κάτι μία φορά και το πετάμε.
Το χρησιμοποιούμε ξανά.

Και ίσως αυτή η απλή εμπειρία να είναι το πρώτο βήμα για μια νέα γενιά που θα θεωρεί την επαναχρησιμοποίηση όχι ως μια εναλλακτική επιλογή, αλλά ως κοινή πρακτική και μέρος της κουλτούρας της κοινότητας.

Καθώς η εφαρμογή συνεχίζεται έως τις 12 Σεπτεμβρίου, συνεχίζουμε να παρακολουθούμε την εμπειρία των χρηστών και τον αντίκτυπο του συστήματος.

Μείνετε μαζί μας για περισσότερα νέα!

Σημείωση: Το σύστημα PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου REMEDIES, με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ανάπτυξη αυτής της καινοτόμου λύσης μάς δίνει πλέον τη δυνατότητα να την εφαρμόζουμε και να αξιολογούμε τον αντίκτυπό της σε πραγματικές συνθήκες, όπως στην κατασκήνωση Τσαφ Τσουφ.

Πηγές:

Δελτίο Τύπου: Νέοι κανόνες της ΕΕ για μείωση, επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση συσκευασιών.

Στα πλαίσια του REMEDIES Open Day, συμμετείχαμε σε δύο μεγάλες εκδηλώσεις: στο Bridge Conference και την Ημέρα Υποδοχής-Welcome Day του Sea Star Festival. Με περισσότερους από 48.000 επισκέπτες σε διάστημα τεσσάρων ημερών, οι εκδηλώσεις αποτέλεσαν το ιδανικό περιβάλλον για να αναδείξουμε στην πράξη πώς τα συστήματα επαναχρησιμοποίησης, τα ψηφιακά εργαλεία και οι αρχές της κυκλικής οικονομίας μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των πλαστικών μίας χρήσης σε φεστιβάλ και μεγάλες διοργανώσεις.

Το PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE στο Sea Star Festival

Το Sea Star Festival αποτέλεσε το ιδανικό πεδίο δοκιμής για να αναδείξουμε πώς τα συστήματα επαναχρησιμοποίησης μπορούν να εφαρμοστούν σε μεγάλες διοργανώσεις, προσφέροντας περιβαλλοντικά οφέλη χωρίς να αλλάζουν την εμπειρία του επισκέπτη.

Οι επισκέπτες του φεστιβάλ απόλαυσαν μπύρα HEINEKEN στα βιοβασιζόμενα και επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια REMEDIES. Τα ποτήρια αυτά, που αποτελούν μια βιώσιμη εναλλακτική στα συμβατικά πλαστικά ποτήρια μίας χρήσης, είναι βασικό στοιχείο του συστήματος PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE.

Η δράση μας δεν περιορίστηκε μόνο στα επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια. Οι συμμετέχοντες γνώρισαν ολόκληρο το σύστημα που βρίσκεται πίσω από τη λειτουργία τους, από τη συλλογή και τον καθαρισμό τους μέχρι τα ψηφιακά εργαλεία που υποστηρίζουν την κυκλοφορία και την επαναχρησιμοποίησή τους κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Βασικό στοιχείο του συστήματος αποτελεί το REMEDIES Deposit Return System (DRS), το οποίο αναπτύχθηκε από την CIBOS Innovation. Μέσω μιας εύχρηστης εφαρμογής για κινητά που βασίζεται σε κωδικούς QR, οι επισκέπτες μπορούσαν να επιστρέφουν τα επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια τους στα σημεία συλλογής, ενώ οι διοργανωτές παρακολουθούσαν σε πραγματικό χρόνο τη διανομή, την ανταλλαγή και την επιστροφή τους. Συνδυάζοντας την επαναχρησιμοποίηση με την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα, το σύστημα ενισχύει την αποτελεσματική διαχείριση των πόρων και ενθαρρύνει τη συμμετοχή των χρηστών σε κυκλικές πρακτικές.

Με τη δράση αυτή δείξαμε έμπρακτα ότι ένα φεστιβάλ μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα απόβλητά του όταν τα προϊόντα μίας χρήσης αντικαθίστανται από επαναχρησιμοποιούμενες λύσεις που υποστηρίζονται από ένα καλά οργανωμένο σύστημα συλλογής, καθαρισμού και επαναχρησιμοποίησης.

Αναδεικνύοντας κυκλικές λύσεις στο Bridge Conference

Η παρουσία μας στο Umag δεν περιορίστηκε μόνο στο Sea Star Festival. Συμμετείχαμε επίσης στο Bridge Conference, μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές διοργανώσεις που φέρνει κοντά επαγγελματίες από τους χώρους της μουσικής, της τεχνολογίας και της δημιουργικής βιομηχανίας.

Στο περίπτερο του REMEDIES, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά πώς το PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE μετατρέπει τις αρχές της κυκλικής οικονομίας σε πρακτικές λύσεις για πιο βιώσιμες εκδηλώσεις.

Η ομάδα μας παρουσίασε τα περιβαλλοντικά οφέλη των βιοβασισμένων επαναχρησιμοποιούμενων ποτηριών, εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας του Deposit Return System (DRS) και ανέδειξε πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να υποστηρίξουν την εφαρμογή κυκλικών μοντέλων στον τομέα των εκδηλώσεων.

Το συνέδριο αποτέλεσε για μας μια πολύτιμη πλατφόρμα δικτύωσης και ανταλλαγής γνώσεων με διοργανωτές εκδηλώσεων, επαγγελματίες του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα, καινοτόμους και φορείς λήψης αποφάσεων. Μέσα από τις συζητήσεις αναδείχθηκε ότι η μετάβαση σε κυκλικά συστήματα δεν συμβάλλει μόνο στη μείωση των απορριμμάτων, αλλά δημιουργεί παράλληλα νέες ευκαιρίες για αποτελεσματικότερη διαχείριση των πόρων, μεγαλύτερη εμπλοκή των χρηστών και ανάπτυξη τοπικών κυκλικών οικοσυστημάτων.

Για μας στην alchemia-nova Greece, το Bridge Conference ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία να μοιραστούμε το όραμά μας για ένα μέλλον όπου η καινοτομία, ο πολιτισμός και η βιωσιμότητα συνυπάρχουν σε κάθε εκδήλωση και φεστιβάλ.

Μάθετε περισσότερα για το PLUG AND PLAY 2 ZERO WASTE.

Σε συνεργασία με την ελληνική μικροζυθοποιία Blame the Sun, συνδυάσαμε την τοπική επιχειρηματικότητα, τη βιώσιμη κατανάλωση και την ψηφιακή καινοτομία για να ευαισθητοποιήσουμε το κοινό σχετικά με τα επαναχρησιμοποιήσιμα συστήματα και τη μείωση των πλαστικών αποβλήτων.

Εφαρμόζουμε κυκλικές λύσεις στην καθημερινή ζωή

Αντί να συζητάμε για τις έννοιες της κυκλικής οικονομίας μόνο μέσω παρουσιάσεων και συναντήσεων, προσκαλέσαμε τους εταίρους του REMEDIES να συμμετάσχουν ενεργά στο σύστημα επαναχρησιμοποιούμενων κυπέλλων που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, σερβίραμε μπύρα από τη μικροζυθοποιεία Blame the Sun στα ποτήρια REMEDIES Zero Waste, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να βιώσουν από πρώτο χέρι πώς τα μοντέλα κυκλικής κατανάλωσης μπορούν να ενσωματωθούν σε πραγματικά περιβάλλοντα εκδηλώσεων.

Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, δείξαμε πώς τα φεστιβάλ, τα συνέδρια και οι δημόσιες συγκεντρώσεις μπορούν να αποβάλλουν τα πλαστικά μίας χρήσης υιοθετώντας πρακτικά συστήματα επαναχρησιμοποίησης που υποστηρίζονται από έξυπνα ψηφιακά εργαλεία.

REMEDIES DRS: Ένα σύστημα που στηρίζει τη επαναχρησιμοποίηση μέσω της ψηφιακής καινοτομίας

Ένα σημαντικό μέρος της εμπειρίας ήταν η εφαρμογή REMEDIES DRS (Deposit Return System), η οποία αναπτύχθηκε από τον συνεργάτη μας, CIBOS Innovation. Η εφαρμογή επιτρέπει την παρακολούθηση της διανομής, της ανταλλαγής και της επιστροφής επαναχρησιμοποιούμενων ποτηριών κατά τη διάρκεια εκδηλώσεων μέσω ενός απλού συστήματος που χρησιμοποιεί QR κωδικούς.

Χρησιμοποιώντας την εφαρμογή, οι συμμετέχοντες μπόρεσαν:

• να εγγραφούν και να συνδεθούν με την καμπάνια της εκδήλωσης,
• να αποκτήσουν τον δικό τους, προσωπικό, κωδικό QR
• να καταγράψουν την επιστροφή και ανταλλαγή του ποτηριού τους με ένα καθαρό,
• και να παρακολουθούν το προσωπικό τους σκορ στην επαναχρησιμοποίση σε πραγματικό χρόνο.

Το σύστημα υποστηρίζει τρεις βασικές λειτουργίες ανταλλαγής:

• Διανομή – παραλαβή του πρώτου επαναχρησιμοποιήσιμου κυπέλλου,
• Ανταλλαγή – ανταλλαγή ενός χρησιμοποιημένου κυπέλλου με ένα καθαρό,
• Παραλαβή – επιστροφή του κυπέλλου στο τέλος της χρήσης.

Συνδυάζοντας επαναχρησιμοποιήσιμα προϊόντα με την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και την εμπλοκή των χρηστών, παρουσιάσαμε πώς η τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει την αλλαγή συμπεριφοράς και να βελτιώσει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα των συστημάτων μηδενικών αποβλήτων.

Χτίζουμε τοπικές συνεργασίες για συστημική αλλαγή

Η συνεργασία μας με την Blame the Sun ανέδειξε τη σημασία της συμμετοχής των τοπικών επιχειρήσεων στη μετάβαση προς κυκλικά και βιώσιμα μοντέλα εκδηλώσεων.

Ως τοπική ελληνική μικροζυθοποιία με ισχυρή ταυτότητα και φιλοσοφία προσανατολισμένη στην κοινότητα, η Blame the Sun μας βοήθησε να δημιουργήσουμε μια αυθεντική και ενδιαφέρουσα εμπειρία που συνέδεε τη βιωσιμότητα με την τοπική κουλτούρα και την κοινωνική αλληλεπίδραση.

Ταυτόχρονα, αυτή η πρωτοβουλία αντανακλούσε μία από τις βασικές αρχές πίσω από το σύστημα PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του REMEDIES: τη διαμόρφωση τοπικών κυκλικών οικοσυστημάτων όπου η καινοτομία, οι επιχειρήσεις, οι κοινότητες και οι χρήστες συμμετέχουν ενεργά στη μείωση της παραγωγής αποβλήτων.

Δεν μένουμε μόνο στην ενημέρωση, υιοθετούμε!

Επιδεικνύοντας τα ποτήρια REMEDIES Zero Waste και το σύστημα DRS κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης, δώσαμε τη δυνατότητα στους εταίρους του REMEDIES να εξερευνήσουν όχι μόνο τις τεχνικές πτυχές της λύσης, αλλά και την εμπειρία χρήστη και τις πρακτικές προκλήσεις εφαρμογής των συστημάτων επαναχρησιμοποίησης σε πραγματικά περιβάλλοντα.

Πιστεύουμε ότι πιλοτικές δράσεις όπως αυτή είναι απαραίτητες για τη δοκιμή κλιμακούμενων εναλλακτικών λύσεων στα πλαστικά μιας χρήσης και την ενθάρρυνση της ευρύτερης υιοθέτησής τους σε φεστιβάλ, τουριστικούς προορισμούς και δημόσιες εκδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη και την περιοχή της Μεσογείου.

Στην Alchemia Nova Greece, πιστεύουμε ότι η ουσιαστική αλλαγή συμβαίνει όταν οι κυκλικές λύσεις γίνονται ορατές, πρακτικές και εύχρηστες. Μέσω συνεργασιών όπως αυτή, συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για καθαρότερες εκδηλώσεις, μειωμένη πλαστική ρύπανση και πιο υγιή οικοσυστήματα μέσω της καινοτομίας, της συμμετοχής και της τοπικής δράσης.

Εικόνα 1: Χάρτης της λεκάνης της Αθήνας που δείχνει το δίκτυο του ποταμού, τις δομημένες περιοχές (α) και τα διοικητικά όρια του δήμου (β) (Diakakis, et al. 2016)

Σήμερα, μεγάλο μέρος του υδρολογικού δικτύου της Αθήνας παραμένει κρυμμένο κάτω από την πόλη (Εικόνα 1). Ωστόσο, συνεχίζει να επηρεάζει τα φαινόμενα πλημμυρών, τη διαθεσιμότητα του νερού και τη συνολική ανθεκτικότητα του αστικού περιβάλλοντος. Ο Κηφισός και ο Ιλισός εξακολουθούν να ρέουν υπόγεια ως μικρά ρεύματα σε περιόδους ξηρασίας, αλλά μετατρέπονται σε ισχυρούς χειμάρρους κατά τις έντονες βροχοπτώσεις, προκαλώντας συχνά πλημμύρες. Μόνο μικρά τμήματα του Ηριδανού παραμένουν ορατά στο ιστορικό κέντρο.

Πώς έγινε η Αθήνα σημείο αναφοράς για την κλιματική αλλαγή

Η ταχεία αστική επέκταση της Αθήνας απαίτησε την ανάπτυξη εκτεταμένων κατασκευασμένων υποδομών, μεταβάλλοντας δραστικά τη σχέση της πόλης με το νερό. Η πόλη εξελίχθηκε σε ένα κυρίως «γκρι» τοπίο, στο οποίο κυριαρχεί άσφαλτος και σκυρόδεμα. Η απώλεια βλάστησης και εδαφικών επιφανειών περιόρισε τη φυσική ικανότητα ψύξης και αποδυνάμωσε τη λειτουργία του τοπίου ως «σφουγγαριού» που απορροφά το βρόχινο νερό.
Η έλλειψη διαπερατών επιφανειών και πρασίνου εντείνει τη θερμική καταπόνηση στην πόλη (Εικόνα 2). Κατά τη διάρκεια τoυ καύσωνα, το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας έως και 3,5°C πάνω από τον μέσο όρο (Founda & Santamouris, 2017). Δορυφορικά δεδομένα (Εικόνα 3) δείχνουν ότι οι επιφανειακές θερμοκρασίες σε πυκνοδομημένες περιοχές μπορεί να είναι έως και 10–12°C υψηλότερες σε σύγκριση με γειτονικούς χώρους πρασίνου (Sangam, 2025).

Εικόνα 2: Αθήνα – Αστικοί Πράσινοι Χώροι (Green ESM 2016) (Pafi et al., 2016)

Πάρκα, μικρά αστικά δάση και πράσινοι διάδρομοι λειτουργούν ως «κόμβοι» και «συνδέσεις» που συμβάλλουν στον καθαρισμό του αέρα, στη βελτίωση του μικροκλίματος και στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας. Ωστόσο, οι πράσινοι χώροι στην Αθήνα καλύπτουν μόλις 0,4 km², δηλαδή περίπου το 2,8–3% της συνολικής επιφάνειας του δήμου.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε κάτοικος διαθέτει κατά μέσο όρο μόνο 2–2,5 m² πρασίνου, δηλαδή πολύ κάτω από τα 9 m² ανά άτομο που προτείνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Papageorgiou & Gemenetzi, 2018). Κατά τις ημέρες έντονης ζέστης, αυτή η άνιση κατανομή συμβάλλει σε θερμοκρασίες που συχνά ξεπερνούν τους 40°C, θέτοντας σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

Οι περιοχές με πυκνή βλάστηση παραμένουν σημαντικά πιο δροσερές. Τα πάρκα μπορούν να μειώσουν τη θερμοκρασία επιφάνειας κατά 4–6°C, ακόμη και κατά τη διάρκεια καύσωνα. Ωστόσο, η αύξηση της θερμοκρασίας, η μείωση των βροχοπτώσεων και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας έχουν αποδυναμώσει πολλά από τα υπάρχοντα οικοσυστήματα πρασίνου (Sangam, 2025).

Εικόνα 3: Δορυφορική απεικόνιση της Αθήνας στα αριστερά, με ανάλυση θερμικής καταπόνησης στα δεξιά (0=δροσερό, 1=χειρότερο), (Sangam, 2025)

Μετατρέποντας συμβατικά πάρκα σε σημεία δροσισμού

Το έργο Cooling Havens δεν περιορίζεται στη φύτευση δέντρων ή στην αναβάθμιση πάρκων. Προτείνει «ένα νέο είδος αστικότητας που σκέφτεται και δρα πέρα από τον παραδοσιακό διαχωρισμό φύσης και πολιτισμού» (Council of Europe, 2021). Το έργο αντιμετωπίζει την απώλεια των επιφανειακών ροών νερού στην Αθήνα μέσω λύσεων βασισμένων στη φύση, που λειτουργούν συνδυαστικά για τη μείωση της θερμικής καταπόνησης, τη βελτίωση της αστικής άνεσης και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής. Έξι σημεία δροσισμού έχουν επιλεγεί για να αναδείξουν πώς οι λύσεις αυτές μπορούν να υποστηρίξουν ανθεκτικές πρακτικές αστικού σχεδιασμού.

Τι είναι οι Λύσεις Βασισμένες στη Φύση (Nature-Based Solutions – NBS);

Οι Λύσεις Βασισμένες στη Φύση (NBS) είναι προσεγγίσεις εμπνευσμένες από τη φύση που αντιμετωπίζουν αστικές προκλήσεις, προσφέροντας ταυτόχρονα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη. Αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως από τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τόσο σε επίπεδο προσαρμογής όσο και μετριασμού. Αποτελούν ένα ευρύ πλαίσιο που περιλαμβάνει πρακτικές που αξιοποιούν φυσικές διεργασίες, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα μέσω τοπικά προσαρμοσμένων και αποδοτικών παρεμβάσεων (European Commission, 2021).

Οι NBS περιλαμβάνουν υγροτόπους, πράσινες στέγες, αστικά δάση και κήπους βροχής, οι οποίοι συμβάλλουν ταυτόχρονα στη διαχείριση του νερού, τη μείωση της θερμότητας και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας. Σε σύγκριση με τις συμβατικές πράσινες υποδομές, οι NBS αντέχουν και προσαρμόζονται σε ακραία καιρικά φαινόμενα, προσφέροντας μακροχρόνιες λύσεις. Υποστηρίζουν όχι μόνο την αποστράγγιση του νερού, αλλά και τη συγκράτηση, τη διήθηση, την επαναχρησιμοποίηση και την εξατμισοδιαπνοή, τη συνολική δηλαδή ποσότητα νερού που μεταφέρεται στην ατμόσφαιρα από την επιφάνεια του εδάφους (εξάτμιση) και μέσω των φυτών (διαπνοή), αποκαθιστώντας βασικές διεργασίες του φυσικού κύκλου του νερού.

Εικόνα 4. Παράδειγμα κήπου βροχής

Για παράδειγμα (Εικόνα 4) οι κήποι βροχής συλλέγουν και φιλτράρουν το νερό μέσω εδάφους και φυτών, οι φυσικές κατασκευές που ενισχύουν την απορρόφηση του νερού από το έδαφος κατευθύνουν το νερό σε φυτεμένα κανάλια, τα διαπερατά δάπεδα επιτρέπουν την απορρόφηση του νερού στο έδαφος, και τα φυτεμένα υδάτινα στοιχεία αποθηκεύουν προσωρινά όμβρια ύδατα.

Γιατί οι NBS είναι σημαντικές για πόλεις όπως η Αθήνα

Σε πυκνοκατοικημένα περιβάλλοντα όπως η Αθήνα, οι λύσεις αυτές προσφέρουν πολλαπλές υπηρεσίες οικοσυστήματος ταυτόχρονα. Μπορούν να αναζωογονήσουν εγκαταλελειμμένους χώρους, να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα και του νερού και να δημιουργήσουν πιο βιώσιμα αστικά περιβάλλοντα. Είναι επίσης οικονομικά αποδοτικές και απαιτούν σχετικά χαμηλή συντήρηση, αν και προϋποθέτουν τακτική παρακολούθηση και προληπτική διαχείριση (European Commission, 2021).

Ο ρόλος της κοινότητας

Η επιτυχία των NBS εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το τοπικό πλαίσιο και τη συμμετοχή των πολιτών. Η ενεργή εμπλοκή της κοινότητας είναι κρίσιμη, τόσο στον σχεδιασμό όσο και στην αξιολόγηση των λύσεων, ενισχύοντας την αίσθηση συλλογικής ευθύνης.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση προκλήσεων συμβάλλει στην αποφυγή αστοχιών και στη μείωση της ανάγκης για πιο δαπανηρές παρεμβάσεις στο μέλλον. Αυτό, ωστόσο, απαιτεί διεπιστημονική συνεργασία, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο που προσεγγίζουμε τον αστικό σχεδιασμό.

Προς μια πιο δροσερή και ανθεκτική Αθήνα

Η Αθήνα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής καθιστούν σαφές ότι οι συμβατικές υποδομές δεν επαρκούν πλέον.

Οι λύσεις βασισμένες στη φύση προσφέρουν μια ρεαλιστική και βιώσιμη διέξοδο. Μέσα από την επανασύνδεση της πόλης με τις φυσικές διεργασίες, μπορούν να μετασχηματίσουν την Αθήνα σε μια πιο ανθεκτική, βιώσιμη και ανθρώπινη πόλη.

Το έργο Cooling Havens δείχνει πώς αυτή η μετάβαση μπορεί να υλοποιηθεί στην πράξη μέσα από καινοτομία, συμμετοχή των πολιτών και οικολογικό σχεδιασμό. Μέσω των πιλοτικών του παρεμβάσεων, το έργο Cooling Havens καταδεικνύει πώς αυτή η μετάβαση μπορεί να υλοποιηθεί στην πράξη, συνδυάζοντας την καινοτομία, τη συμμετοχή της κοινότητας και τον οικολογικό σχεδιασμό. Αυτές οι παρεμβάσεις δεν αφορούν μόνο τους χώρους δροσισμού, αλλά και τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης μεταξύ ανθρώπων, φύσης και αστικού τοπίου.

Σε μια πόλη που διαμορφώνεται από το νερό για χιλιετίες, το μέλλον της Αθήνας μπορεί για άλλη μια φορά να εξαρτηθεί από το να μάθουμε πώς να ζούμε με αυτό.

Συγγραφείς:
Μαρία Τρούλλου, Co-founder, COO, MA in Cultural Studies & New Technologies
María de Lourdes Angeles Topete, Landscape Architect, MSc in Environmental Sciences & Policy
Πολύμνια Δαγτζίδου, Co-founder, CEO

Βιβλιογραφία

Council of Europe (2021). Report “Urbanisation, town planning and landscape” and draft recommendation. 11th CE Conference on the European Landscape Convention, Strasbourg, 26-27 May 2021. CEP-CDCPP (2021) 6E. Available at: https://rm.coe.int/11th-council-of-europe-conference-on-the-european-landscape-convention/1680a249d8

Diakakis, M., et al. (2016) ‘Flood fatalities in Athens, Greece: 1880- 2010.’, Bulletin of the Geological Society of Greece, 47, p. 1407. Available at: https://doi.org/10.12681/bgsg.10962.

Directorate-General for Research and Innovation (European Commission) (2021) Evaluating the impact of nature-based solutions: a handbook for practitioners. Publications Office of the European Union. Available at: https://data.europa.eu/doi/10.2777/244577

Founda, D. and Santamouris, M. (2017) ‘Synergies between Urban Heat Island and Heat Waves in Athens (Greece), during an extremely hot summer (2012)’, Scientific Reports, 7(1), p. 10973. Available at: https://doi.org/10.1038/s41598-017-11407-6.

Pafi, M. et al.(2016) Measuring the Accessibility of Urban Green Areas: A comparison of the Green ESM with other datasets in four European cities. Available at: https://doi.org/10.2788/279663.

Papageorgiou, M. and Gemenetzi, G. (2018) ‘Setting the grounds for the green infrastructure in the metropolitan areas of Athens and Thessaloniki: the role of green space’, European Journal of Environmental Sciences, 8(1), pp. 83–92. Available at: https://doi.org/10.14712/23361964.2018.12.

Sangam, A.C., et al.(2025) ‘From Above the Acropolis: Satellite Analysis of Vegetation and Urban Heat in Athens’, IAAC BLOG, 25 April. Available at: https://blog.iaac.net/from-above-the-acropolis-satellite-analysis-of-vegetation-and-urban-heat-in-athens/ (Accessed: 14 March 2026).

Stroszeck, J. (2021) ‘Water and Water Management’, in D.K. Rogers and J. Neils (eds) The Cambridge Companion to Ancient Athens. Cambridge: Cambridge University Press (Cambridge Companions to the Ancient World), pp. 110–123. Available at: https://doi.org/10.1017/9781108614054.009.

Η έκθεση, που φιλοξενήθηκε στον πολυχώρο 45m2, δημιούργησε το ιδανικό σκηνικό για μια μοναδική συνεργασία: την ενσωμάτωση του συστήματος PLUG & PLAY 2 ZERO WASTE σε μια σύγχρονη καλλιτεχνική εμπειρία.

Επαναπροσδιορίζοντας την εμπειρία της εκδήλωσης

Η έκθεση ολοκληρώθηκε με ένα πάρτι λήξης το Σάββατο 4 Απριλίου, όπου σερβίραμε στους επισκέπτες μπύρα στα επαναχρησιμοποιούμε ποτήρια του PLUG AND PLAY 2 ZERO WASTE και τους ενημερώσαμε σχετικά με την έννοια της κλειστής χρήσης πόρων. Το πάρτι λήξης στόχευε ακριβώς σε αυτό: να δείξουμε στην πράξη πώς ο τομέας της ψυχαγωγίας μπορεί να μεταβεί από τη γραμμική κατανάλωση σε κυκλικά συστήματα χωρίς να διακυβεύεται σε ποιότητα η εμπειρία του επισκέπτη.

Ενσωματώνοντας το σύστημα μηδενικών αποβλήτων σε μια πολιτιστική εκδήλωση, δείξαμε ότι οι κυκλικές λύσεις είναι πρακτικές και επεκτάσιμες, η αλλαγή συμπεριφοράς μπορεί να είναι διαισθητική και ευχάριστη και ότι οι πρωτοβουλίες βιωσιμότητας μπορούν να βελτιώσουν την εμπειρία της εκδήλωσης.

Μια συλλογική προσπάθεια

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά όλους όσους έκαναν δυνατή αυτή την εμπειρία: τους επισκέπτες που υιοθέτησαν έναν νέο τρόπο κατανάλωσης, τον καλλιτέχνη Δημήτρη Μαρίνη για τη σύμπραξη της τέχνης του με την έννοια της κυκλικής οικονομίας και τον πολυχώρο 45m2 για τη φιλοξενία και την υποστήριξη αυτής της πρωτοβουλίας.

Μαζί, δημιουργήσαμε μια ματιά στο μέλλον των βιώσιμων εκδηλώσεων, όπου ο πολιτισμός, η κοινότητα και η κυκλικότητα συνδυάζονται άψογα.

Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων απαιτεί κάτι περισσότερο από τεχνολογική καινοτομία ή πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Απαιτεί ενεργή συμμετοχή των πολιτών.

Στην alchemia-nova Greece, η επιστήμη των πολιτών δεν αποτελεί μια παράλληλη δραστηριότητα, αλλά βασική μεθοδολογία που την ενσωματώνουμε στα ευρωπαϊκά έργα στα οποία συμμετέχουμε, όπως το REMEDIES και το Cooling Havens. Μέσα από αυτά, συνεργαζόμαστε με πολίτες για τη συλλογή δεδομένων, τη δοκιμή λύσεων και τον σχεδιασμό ανθεκτικών, και κλιματικά προσαρμοσμένων χώρων.

Τι είναι η επιστήμη των πολιτών;

Η επιστήμη των πολιτών αναφέρεται στην ενεργή συμμετοχή του κοινού σε επιστημονικές διαδικασίες, από τη συλλογή και παρακολούθηση δεδομένων έως τη συνδημιουργία και αξιολόγηση λύσεων, μετατρέπoντας τους πολίτες από παθητικούς παρατηρητές σε ενεργούς συμμετέχοντεςστην κλιματική δράση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενισχύει συστηματικά αυτή την προσέγγιση, μέσα από προγράμματα όπως το Horizon Europe, αναγνωρίζοντας ότι η συμμετοχή των πολιτών είναι καθοριστική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τη διάδοση λύσεων βασισμένων στη φύση, τη μετάβαση στη κυκλική οικονομία, την προστασία της βιοποικιλότητας και τη δημοκρατική συμμετοχή στην Πράσινη Συμφωνία. Με την άμεση συμμετοχή των πολιτών, η Ε.Ε. στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι κλιματικές λύσειςδεν είναι μόνο επιστημονικά ορθές, αλλά και κοινωνικά αποδεκτές, εφαρμόσιμες σε μεγάλη κλίμακα και με ισχυρό αντίκτυπο.

Η επιστήμη των πολιτών στο REMEDIES: Μαζί ενάντια στην πλαστική ρύπανση

Ένας βασικός πυλώνας του έργου REMEDIES είναι η εμπλοκή των πολιτών ως υπεύθυνων για τη συλλογή δεδομένων για τη μείωση των πλαστικών αποβλήτων και την προώθηση της αλλαγής συμπεριφοράς. Με την άμεση εμπλοκή των πολιτών, η πλαστική ρύπανση καθίσταται κοινή ευθύνη.

Μέσω δομημένων πρωτοκόλλων και εργαλείων ανοιχτής πρόσβασης, οι πολίτες συμμετέχουν σε:

• Παρακολούθηση απορριμμάτων ακτών: Εθελοντές συλλέγουν και καταγράφουν απορρίμματα με βάση τυποποιημένα πρωτόκολλα και ψηφιακά εργαλεία (Shoreline Marine Litter App). Τα δεδομένα αποθηκεύονται σε μια ευρύτερη μεσογειακή βάση δεδομένων, ενισχύοντας την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής.
• Μελέτη μικροπλαστικών από πλυντήρια: Πολίτες εφαρμόζουν επιστημονικό πρωτόκολλο για την ανάκτηση και ποσοτικοποίηση των μικροϊνών που απελευθερώνονται από τα συνθετικά υφάσματα κατά την πλύση.
• Δοκιμή καινοτόμων λύσεων μηδενικών αποβλήτων: Σε εργαστήρια όπως αυτά για τις βιοδιασπώμενες επικαλύψεις καλλυντικών από φύκη, οι συμμετέχοντες δοκιμάζουν εναλλακτικές λύσεις χωρίς πλαστική συσκευασία και καταθέτουν τη γνώμη τους για τη χρηστικότητα και την αποδοχή τους.

Η επιστήμη των πολιτών στο Cooling Havens: Σχεδιάζοντας μαζί δροσερές πόλεις

Η κλιματική προσαρμογή των πόλεων δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη γνώση και τη συμμετοχή των κατοίκων. Μέσα από το έργο Cooling Havens, συμβάλλουμε στη δημιουργία μικροκλιματικών καταφυγίων στην Αθήνα μέσω μπλε και πράσινων υποδομών και λύσεων βασισμένων στη φύση.

Οι κάτοικοι δεν «ενημερώνονται» απλώς. Συνδιαμορφώνουν παρεμβάσεις που ανταποκρίνονται στις καθημερινές τους ανάγκες. Αυτό το συμμετοχικό μοντέλο ενισχύει την τοπική ιδιοκτησία, την κοινωνική συνοχή, τη μακροπρόθεσμη συντήρηση και βιωσιμότητα των νέων υποδομών και την εμπιστοσύνη μεταξύ δήμων και κοινοτήτων.

Όταν η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή σχεδιάζεται από κοινού, ενσωματώνεται στην καθημερινή ζωή.

Από τη συμμετοχή στη μεταμόρφωση

Η επιστήμη των πολιτών είναι κάτι περισσότερο από απλή συλλογή δεδομένων. Είναι μια καινοτομία στη διακυβέρνηση. Δίνει τη δυνατότητα στα άτομα να κατανοούν τα περιβαλλοντικά συστήματα, να βλέπουν τον αντίκτυπο της συμπεριφοράς τους, να συμβάλλουν στην ανάπτυξη λύσεων και να επηρεάζουν τα τοπικά και ευρωπαϊκά πλαίσια πολιτικής.

Στην alchemia-nova Greece, πιστεύουμε ότι η επιστήμη των πολιτών γεφυρώνει την επιστήμη, με τον σχεδιασμό και την καθημερινή ζωή.

Μέσω έργων όπως τα REMEDIES και τα Cooling Havens, αποδεικνύουμε ότι όταν οι πολίτες γίνονται συνεργάτες, η δράση για το κλίμα γίνεται απτή, τοπική και μετασχηματιστική.

Η περιβαλλοντική μετάβαση δεν μπορεί να υλοποιηθεί για την κοινωνία. Πρέπει να υλοποιηθεί μαζί με την κοινωνία. Και η επιστήμη των πολιτών είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για να συμβεί αυτό.

Στην Alchemia-Nova Greece, συμβάλλουμε σε αυτή τη μετάβαση μετατρέποντας τους στόχους πολιτικής σε πραγματικές λύσεις. Μέσω του συστήματος PLUG-AND-PLAY 2 ZERO WASTE, το οποίο αναπτύξαμε και επιδείξαμε στο πλαίσιο του έργου REMEDIES, παρουσιάζουμε πώς τα βιολογικά υλικά, ο κυκλικός σχεδιασμός και οι τεχνολογίες έξυπνης διαχείρισης του νερού μπορούν να συνεργαστούν για να επιτύχουν απτό αντίκτυπο σε δημόσιους χώρους, εκδηλώσεις και τουριστικά σημεία.

Τι προβλέπει η Στρατηγική της Ε.Ε. για τη Βιοοικονομία

Η επικαιροποιημένη Στρατηγική της Ε.Ε. για τη Βιοοικονομία επικεντρώνεται σε τρεις αλληλένδετους πυλώνες:

• Την αντικατάσταση των υλικών που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα με ανανεώσιμες και βιοβασιζόμενες εναλλακτικές λύσεις
• Τη διατήρηση της χρήσης των πόρων για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μέσω κυκλικών συστημάτων
• Την ανάπτυξη βιώσιμων, τοπικών λύσεων που προστατεύουν τα οικοσυστήματα και υποστηρίζουν την ανθεκτικότητα ενάντια στην κλιματική αλλαγή

Η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί κάτι περισσότερο από καινοτομία στα υλικά. Απαιτεί ολοκληρωμένα συστήματα που αντιμετωπίζουν την παραγωγή, την κατανάλωση, την επαναχρησιμοποίηση, τη χρήση νερού και ενέργειας, ενώ παράλληλα εμπλέκουν ενεργά τους πολίτες και τους τελικούς χρήστες. Αυτή ακριβώς είναι η πρόκληση που φιλοδοξούμε να αντιμετωπίσουμε μέσω του συστήματος PLUG-AND-PLAY 2 ZERO WASTE.

PLUG-AND-PLAY 2 ZERO WASTE: Ένα κυκλικό σύστημα στην πράξη

Το PLUG-AND-PLAY 2 ZERO WASTE είναι ένα κλιμακωτό σύστημα που επιτρέπει τη μετάβαση από τα πλαστικά μίας χρήσης στην επαναχρησιμοποίηση. Συνδυάζει βιοβασιζόμενα και επαναχρησιμοποιήσιμα ποτήρια με μια φορητή μονάδα καθαρισμού, δημιουργώντας έτσι μια λύση κλειστού κυκλώματος που επεκτείνεται και προσαρμόζεται σε διαφορετικά μεγέθη εκδηλώσεων.

Έτσι, ευθυγραμμίζεται άμεσα με τον στόχο της Στρατηγικής της Ε.Ε. για τη Βιοοικονομία να επανασχεδιαστούν προϊόντα και συστήματα για την πρόληψη των αποβλήτων πριν από τη δημιουργία τους.

Η κυκλικότητα δεν σταματά στα υλικά. Ο καθαρισμός και η συντήρηση επαναχρησιμοποιούμενων προϊόντων απαιτούν νερό, έναν πόρο που είναι ολοένα και πιο σπάνιος, ειδικά στις μεσογειακές περιοχές. Εδώ είναι που η τεχνολογία vertECO® παίζει κρίσιμο ρόλο.

Το vertECO® είναι μια καινοτόμος τεχνολογία ανάκτησης και επεξεργασίας νερού, η οποία είναι ενσωματωμένη στη μονάδα καθαρισμού του PLUG-AND-PLAY 2 ZERO WASTE και επιτρέπει την επιτόπια επεξεργασία και επαναχρησιμοποίηση των απόνερων σχηματίζοντας έτσι ένα κλειστό κύκλωμα διαχείρισης νερού, και, μειώνει σημαντικά την κατανάλωση νερού και ενέργειας.

Με την επεξεργασία και την επαναχρησιμοποίηση του νερού, η τεχνολογία vertECO® υποστηρίζει τη Στρατηγική της Ε.Ε. για τη Βιοοικονομία με την αποτελεσματική χρήση των πόρων, την προστασία των οικοσυστημάτων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ιδίως σε αστικά και παράκτια περιβάλλοντα που αντιμετωπίζουν υδατική πίεση.

Το σύστημα PLUG AND PLAY 2 ZERO WASTE, που αναπτύξαμε στο πλαίσιο του έργου REMEDIES, ανταποκρίνεται άμεσα σε μία από τις πιο ορατές πηγές της πλαστικής ρύπανσης: τα ποτήρια και τα μπουκάλια μίας χρήσης που χρησιμοποιούνται σε φεστιβάλ, εκδηλώσεις και παράκτιους προορισμούς.

Το REMEDIES παρέχει το πλαίσιο για να δείξει ότι οι λύσεις βιοοικονομίας δεν είναι απλώς θεωρητικές έννοιες, αλλά πρακτικά συστήματα που μπορούν να εφαρμοστούν σήμερα για τη μείωση της ρύπανσης, την προστασία των οικοσυστημάτων και την υποστήριξη του βιώσιμου τουρισμού.

Η Στρατηγική της Ε.Ε. για τη Βιοοικονομία θα επιτύχει μόνο εάν η καινοτομία εφαρμόζεται σε λύσεις που αφορούν στην καθημερινή μας ζωή. Συστήματα όπως το PLUG-AND-PLAY 2 ZERO WASTE καταδεικνύουν πώς:

• τα βιοβασιζόμενα υλικά μπορούν να αντικαταστήσουν τα πλαστικά μίας χρήσης
• το νερό μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα
• η κυκλική υποδομή μπορεί να λειτουργήσει τοπικά και σε κλίμακα,
• οι πολίτες μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη μετάβαση.

Ενσωματώνοντας προϊόντα, υποδομές και συμπεριφορές σε ένα σύστημα, προχωράμε πέρα ​​από τις μεμονωμένες παρεμβάσεις προς μια συστημική αλλαγή.

Το έργο Cooling Havens: Water-Powered Neighbourhood Cooling and Engagement Stations είναι μια τολμηρή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που επαναπροσδιορίζει την απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις: με το να εισάγουμε φυσικών στοιχεία νερού και πρασίνου στον αστικό ιστό, όχι μόνο για να μειώσουμε τη θερμοκρασία αλλά και για να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο ζούμε ως κάτοικοι των Αθηνών, κινούμαστε και φροντίζουμε την πόλη μας.

Γιατί η Αθήνα χρειάζεται το Cooling Havens

Η Αθήνα συγκαταλέγεται στα πιο ευάλωτα ευρωπαϊκά αστικά κέντρα όσον αφορά τη θερμική καταπόνηση. Με πάνω από 80% της επιφάνειάς της να αποτελείται από ένα αδιαπέραστο στρώμα τσιμέντου και ασφάλτου, η πόλη εγκλωβίζει τη θερμότητα δημιουργώντας το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Οι ιστορικοί ποταμοί που κάποτε προσέφεραν φυσική δροσιά έχουν θαφτεί κάτω από κατασκευές, στερώντας το περιβάλλον από μια φυσική πηγή ψύξης.

Το αποτέλεσμα; Θερμοκρασίες άνω των 40 °C, έλλειψη φυσικής σκιάς και νερού, και αποσπασματικά μέτρα αντιμετώπισης που δεν επαρκούν για να προστατεύσουν τους πιο ευάλωτους κατοίκους της πόλης.

Το Cooling Havens αντιμετωπίζει αυτή τη νέα πραγματικότητα, επαναφέροντας το νερό και το πράσινο στο αστικό περιβάλλον ως ουσιαστικό στοιχείο του σχεδιασμού δημόσιων χώρων.

Ποιες είναι οι καινοτομίες του Cooling Havens;

1. Δίκτυο Σταθμών Δροσισμού

Σε επιλεγμένες περιοχές της Αθήνας δημιουργούνται έξι μόνιμοι Σταθμοί Δροσισμού, που συνδυάζουν υδάτινους κήπους, φυσικές κατασκευές που ενισχύουν την απορρόφηση του νερού από το έδαφος, καινοτόμα συστήματα ανάκτησης του νερού και πολλά άλλα. Αυτές οι παρεμβάσεις λειτουργούν συμπληρωματικά για:

• ελάττωση της τοπικής θερμοκρασίας κατά 2–5 °C σε περίοδο καύσωνα
• συγκράτηση πάνω από 70% της έντονης βροχόπτωσης
• αναγέννηση των φυσικών οικολογικών λειτουργιών κάνοντας τους δημόσιους χώρους πιο δροσερούς και φιλόξενους.
  

2. Επανεκκίνηση του Υδάτινου Κύκλου

Μια από τις πιο καινοτόμες πτυχές του έργου είναι η χρήση της τεχνολογίας sewer mining, δηλαδή η ανάκτηση και επεξεργασία αστικών υδάτων ώστε να υποστηρίζονται οι ανάγκες του πάρκου και των πράσινων χώρων. Με αυτόν τον τρόπο, το νερό δεν θεωρείται πλέον «απόβλητο», αλλά πολύτιμος πόρος για δροσιά και βιοποικιλότητα..

3. Έξυπνη Παρακολούθηση και Ανοιχτά Δεδομένα

Κάθε Σταθμός Δροσισμού εξοπλίζεται με αισθητήρες IoT που μετρούν τη θερμοκρασία, τα επίπεδα υγρασίας, τη χρήση νερού, την ποιότητα του αέρα, καθώς και άλλα περιβαλλοντικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Αυτά τα δεδομένα μεταφέρονται σε Ανοιχτή Βάση Δεδομένων, επιτρέποντας τόσο στους πολίτες όσο και στους υπεύθυνους πολιτικής να παρακολουθούν, να αναλύουν και να βελτιώνουν συνεχώς τις παρεμβάσεις.

4. Συμμετοχικός Σχεδιασμός μαζί με τους Κατοίκους

Το Cooling Havens δεν σχεδιάζεται απλώς για τους κατοίκους, σχεδιάζεται με τους κατοίκους. Μέσα από εργαστήρια, ανοικτές συζητήσεις και διαδραστικές συνεδρίες, περισσότεροι από 4.000 κάτοικοι της πόλης έχουν ήδη συμμετάσχει ενεργά στο σχεδιασμό, φέρνοντας τις δικές τους ιδέες, ανάγκες και προτεραιότητες στο προσκήνιο.

5. Εκπαίδευση & Πολιτισμός

Το έργο ενισχύει μια νέα κουλτούρα νερού μέσα από:

• Την Αθηναϊκή Σχολή Νερού, μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία για μαθητές και ενήλικες
• Το Ψηφιακό Εργαστήριο Μνήμης Νερού, όπου δημότες μοιράζονται ιστορίες για το νερό και τα δημόσια νερά
• Εκθέσεις, καλλιτεχνικά εργαστήρια και δράσεις που συνδέουν το νερό με την πολιτιστική μνήμη της πόλης.

Κάθε δραστηριότητα είναι μια πρόσκληση να ξαναδούμε το νερό ως κοινό αγαθό και συλλογική ευθύνη.

Συμπέρασμα: Νερό, Κοινότητα, και Αστική Ανθεκτικότητα

To Cooling Havens επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο συνδέουμε νερό, πράσινο και άνθρωπο στις πόλεις. Με δημόσιους χώρους που δεν ψύχονται μόνο φυσικά, αλλά γίνονται χώροι συνάντησης, μάθησης και συνεργασίας, το έργο δείχνει ότι η μελλοντική ανθεκτικότητα των πόλεων περνά μέσα από την ενσωμάτωση φυσικών διαδικασιών και την ενεργή συμμετοχή των κοινοτήτων.

Σε μια εποχή που οι πόλεις αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, το Cooling Havens δείχνει ότι έξυπνος σχεδιασμός, οι φυσικές λύσεις και η συλλογική δράση είναι πρακτικά εργαλεία για ένα πιο δροσερό, βιώσιμο και ανθρώπινο μέλλον.

Μάθετε περισσότερα για το έργο εδώ.